Google da Vergi Verecek mi?

Google da vergi verecek mi?

Ülkemiz yılın son aylarına ilginç bir düelloyla ‘pardon gelişmeyle’ girdi. Türkiye online reklam pazarının en büyük oyuncusu konumundaki Google’a 71 milyon TL vergi cezası kesildi. Konunun özü şöyle; Google, Türkiye’de Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd Şti. ile konumlanmıştı. Ancak söz konusu durum Google AdWords reklam satışı olunca Google İrlanda üzerinden direkt işlem yapılıyordu ve faturalar oradan kesiliyordu.[1] Her ne kadar Google Türkiye bu satışlarda direkt İrlanda üzerinden gidildiğini söylese de, vergi denetmenlerinin şirketin Türkiye’de aracı konumunda bulunduğunu tespit etmesinden dolayı Google İrlanda’nın vergi mükellefi olması gerekliliği gündeme geldi. Sonuç olarak kesilen ceza da bu sebebe dayalı olarak kesilmiş gözüküyor. Kanunlarımıza göre Türkiye’de temsilciliği bulunan bir şirket vergi mükellefi olarak kabul ediliyor ve sattığı hizmete karşılık vergisini ödemesi gerekiyor.

Google Türkiye’den, aldıkları 71 milyon liralık vergi cezasına ilişkin olarak ise kısa bir açıklama geldi. Google Türkiye’den, İstanbul Vergi Denetmenleri Bürosu’nun yaptığı araştırmalar sonucu aldığı cezaya ilişkin, bir soluk geldi. Bir hayli kısa olan beyan, durumu açıklamaktan oldukça uzak:   “Google, operasyonu olan her ülkede vergi kanunlarına uygun olarak hareket etmektedir. Türk yetkililer ile konu ile ilgili görüşmelerimiz sürmekte. Türk kanunlarına uygun hareket ettiğimize ilişkin inancımız tam.”[2] Bu açıklamadan ne anlamamız gerektiğini ise biz tam anlamadık.

Türkiye üzerinde gerçekleşmiş mal veya hizmet alım satım işlemlerinde gerek kurumlar veya gelirler vergisi, gerekse de KDV söz konusu olabilecektir. Google, Türkiye’de yerleşik yabancı sermayeli bir reklam şirketi sahibi. Bu vergi cezasından anladığımız ve genel yerleşik uygulamanın bize gösterdiği şu ki: Google, hiç aktif faaliyet göstermemekte, ya da aktif faaliyet gösterdiği konularda fatura kesmemekte veya hacminin çok az kısmını Türkiye üzerinden faturalamakta. Türkiye’de bizzat faaliyet gösteren bir “Google Reklamcılık Ve Pazarlama Limited Şirketi” olmasına rağmen, Google aracılığıyla reklam verenler ve Google reklam alanlarına sitelerinde yer verenlere ilişkin tüm tahsilat, faturalama ve ödeme işlemlerinin tamamı yurt dışından yapılmakta. O nedenle, Google’ın yurt dışında kurulu bir şirket olması nedeniyle son gelişen olay çerçevesinde KDV ve diğer vergi muafiyetlerinin bulunup bulunmadığı dahi tartışılacak durumda değil.

Cezanın uygulanması, bundan sonra Google’ın Türkiye operasyonlarında yaratacağı etki gibi konuları şimdilik bir kenara bırakırsak esas merak ettiğimiz: önümüzdeki günlerde Google yayıncısı olan web sitesi sahipleri için de herhangi bir tarafa, Google ya da yayıncıya, benzer bir ceza söz konusu olabilir mi? Google reklam alanlarına sitelerinde yer vererek gelir elde edenlerin bu geliri beyan etmeleri gerekmekte. Bu gelir beyan edilmesi gereken miktara ulaştığı halde beyan edilmiyorsa, Google’ın mevcut durumundan bağımsız olarak zaten bir yasaya aykırılık söz konusu kazanç sahibi açısından. Bunun haricinde, Google şu an reklamlarını yayınlayan kişilere ödemeleri yurt dışından yapmakta, aynı şekilde fatura düzenlemek isteyenler için de faturayı California/ABD adresine keşide ettirmekte ve fakat faturaların İrlanda’ya gönderilmesini istemekte. Şahsi kanaatim, Türkiye’de aktif bir Google şirketinin varlığına rağmen bu şekilde belge düzenleyenlerin herhangi bir sorun yaşamayacağı yönünde. Tabi şöyle bir sorun var, uygulamada faturalar yurt dışında yerleşik bir şirkete keşide edildiğinden site sahipleri KDV muafiyeti olduğu yönünde kanaate sahip oluyorlar ancak aslında bu durum biraz tartışmalı. Mevcut KDV mevzuatına göre hizmetin Türkiye’de kullanılmış olması bedele KDV uygulanmasını gerektiriyor zira “Türkiye’de yapılan, değerlendirilen veya faydalanılan hizmetler Türkiye’de ifa edilmiş sayılacaktır” açık hükmü bulunmakta.

Sadece Türkiye’nin değil dünyanın da ilgi duyduğu konuyla ilgili Dünyada Google’ın reklam operasyonunu sürdürdüğü başka ülkelerde de benzer vergi sorunları ve cezaları söz konusu olmuş muydu diye kafama takıldı. Benim bildiğim böyle bir durum yok. Rusya’da Google’a tekelcilikten ceza verildiğini hatırlıyorum sadece. Ayrıca Avrupa’da da, mesela Belçika’da, Google Belçika devletine herhangi bir yerel vergi ödemiyormuş. Konuyla ilgili global örneklere hakim okuyucularımız varsa ve paylaşırlarsa memnun oluruz. Şu aşamada Google açıklamasında da belirtildiği gibi görüşmeler sürmekte olduğundan, şimdilik süreci takip etmek gerekiyor. Gelişmeler olması durumunda elbette güncellemeleri yapıyor olacağız.

Ancak inancımız o ki bu durum son derece düello kokuyor. Hükümet belli bir yatırım koparma peşinde olabilir. Google şirketinin yaptığı açıklamayı böyle de yorumlayabiliriz ki işte bu tür anlaşmaların örnekleri dünyada daha önce görülmüştü. Büyük İnternet şirketleri gelişmekte olan ülke hükümetlerinin kanunları kullanma suretiyle yaptıkları baskılar sonucu yatırım kararları açıklamışlardı daha öncesinde de. Bekleyip göreceğiz.

Haber kaynakları:

[1] http://www.webrazzi.com/2009/11/03/googlea-turkiyede-71-milyon-vergi-cezasi/

[1] http://yahoyt.com/h/5988/google-turkiye-nin-vergi-aciklamasi