Av. Serhat Koç — İlk yayımlanma: 13 Ağustos 2009

Devam yazısı: Internet Watch Foundation (2).

Internet Watch Foundation (IWF), İngiltere’de faaliyet gösteren ve başta çocuk istismarı ile ilgili içerik olmak üzere illegal içerik barındıran sitelere erişimi yasaklayan bir sivil kuruluş. Google, Msn, Yahoo!, Tesco, Macafee, Paypal, Vodafone ve diğer pek çok sponsorun kurduğu ve maddi destek sağladığı bu oluşum, AB fonlarından da yararlanıyor. Misyon olarak ise: “İnternet servis sağlayıcılar, telekomünikasyon şirketleri, GSM operatörleri, yazılım firmaları, kolluk kuvvetleri, Hükümet kurumları ve de halk unsurları arasında ortaklaşa bir çaba ile çevrimiçi hukuka aykırı içeriğin ve özellikle de çocukların cinsel istismarıyla ilgili görüntülerin en aza indirgenmesi” temel alınmış.

Bu doğrultuda çalışan diğer sitelere örnek olarak: bir İngiliz hükümet sitesi olarak: Çocuk Sömürüsünü Engelleme ve Çevrimiçi Koruma Merkezi’nin http://www.ceop.gov.uk/ adresi ve IWF’nin de üyesi olduğu https://www.inhope.org/ ve http://www.virtualglobaltaskforce.com/ siteleri gösterilebilir.

IWF, 1996 yılında Birleşik Krallık internet endüstrisi aktörleri tarafından ülkede potansiyel hukuk dışı içeriğin ihbar edilmesi için, halka ve BT profesyonellerine yönelik bir acil çağrı hattı olarak kuruldu. Bu anlamda “Uyar ve kaldır” politikası benimsendi ve bir nevi mahkemelerin yükünü hafifletici havale makamı oluştu. Bağımsız ve öz denetimli yapısı ile gittikçe güçlenen IWF, finans sektöründen, ticaret şirketlerinden ve odalarından ve diğer çeşitli toplumsal derneklerden de sosyal sorumluluk bazında destek alarak maddi anlamda ve uygulama gücü bağlamında güçlendi. Öyle ki İngiltere eski endüstri bakanı Rt Hon Alun Michael MP’ye göre: “IWF, hukuk uygulama yetkilileri ve internet içerik ve servis sağlayıcı sektörü, hiç bir kanunlaştırma çalışması olmaksızın 1 yıl içinde, bizim 5 yıllık süreçte yasalaştırma çabalarımız neticesinde ulaştığımız noktayı geçmiş bulunmaktadır. Birlikte çalışma ve öz denetim temelli bu son derece başarılı model sürekli ve göz kamaştırıcı sonuçlar aldı.”

Çevrimiçi olarak http://www.iwf.org.uk/ adresinden ulaşılabilen kurumun internet sayfası üzerinden bir form vasıtasıyla rapor edilebilen hususlar arasında şunlar bulunuyor: Çocukların cinsel istismarıyla ilgili dünyada her hangi bir yerde bulundurulan görüntüleri, İngiltere’deki sunucularda bulunan kanuna ve edebe aykırı her türlü içerik (Bunun içine hayvanlarla ve ölülerle cinsel temas ve her türden hayatı tehdit eden fiiller içeren aşırı pornografik görüntülerin de girdiği belirtiliyor), İngiltere’de halk arasında ırka dayalı nefreti teşvik eden içerik ve çevrimiçi olarak bir çocuğa karşı ya da onunla birlikte uygunsuz davranış sergilemek ya da konuşmalar yapmak. Eğer bu sayılanlardan

biri dışında bir ihbar yapılacaksa site sizi http://www.e-victims.org/ adresine yönlendiriyor. Bu sitede de daha temiz ve güvenli bir internet amacıyla çalışmalar yürütülüyor. Burada, Kredi kartı ve e-alışveriş dolandırıcılığı, çevrimiçi kimlik hırsızlığı, sosyal ağlarla ilgili özel hayatın dokunulmazlığı çerçevesindeki problemler, genellikle zincir e-postalar yoluyla bulaşan zararlı yazılımlar ve truva atları gibi hususlarda bilgiler verildiği gibi bu konularda ihbarlar da bu site üzerinden yapılabiliyor.

Bu tür bir sivil yapılanma sayesinde; internet üzerinde her dakika rastlayabildiğimiz ciddi sorunlara yargı yollarından daha hızlı ve daha kesin bir çözüm sağlanıyor. Adli makamlarca takip edilmesi uzun sürebilecek ve zor olabilecek hususlar da zaten IWF üyesi olan servis sağlayıcılar ve diğer çevrimiçi ticari aktörler vasıtasıyla sivil bir uygulamayla sonuçlandırılıyor. Edebe ya da kanuna aykırı içerik doğrudan servis sağlayıcısı ile irtibata geçilerek engellenebiliyor.

Kurumun sitesinde yer alan çeşitli ülke linkleri arasında maalesef Türkiye yer almıyor, biz bu kuruluşa üye değiliz, ama buna rağmen iyi şeyler de olmuyor değil: Telekomünikasyon İletişim Dairesi (TİB) Başkanlığı her yıl düzenli olarak uzmanlarını İngiltere’ye bu yapının özelliklerini etüd etmek ve deneyimlerinden faydalanmak için gönderiyor.

Türkiye’de ise bu bağlamda http://www.ihbarweb.org.tr/index.html çevrimiçi ağ adresinden ulaşılabilen Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’nın Bilgi İhbar Merkezi bulunmaktadır. 5651 sayılı kanunun 8. maddesinde 5237 sayılı “Türk Ceza Kanunu” na ve 5816 sayılı “Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun” a atfen yer verilen 8 suç (İntihara Yönlendirme, Çocukların Cinsel İstismarı, Uyuşturucu Veya Uyarıcı Madde Kullanılmasını Kolaylaştırma, Sağlık İçin Tehlikeli Madde Temini, Müstehcenlik, Fuhuş, Kumar Oynanması İçin, Yer ve İmkân Sağlama suçları ile 25/7/1951 tarihli ve 5816 sayılı “Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun” ) ve 7258 sayılı “Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun” un 5728 sayılı yasa ile değişik 5.maddesinde yer alan “…sabit ihtimalli veya müşterek bahis oynatanlar, oynanmasına yer veya imkân sağlayanlar…” hakkındaki düzenleme kapsamındaki suç düzenlemeleri çerçevesindeki ihbarların, sitedeki ilgili alanlara tıklayıp gelen formu doldurarak veya ihbar@ihbarweb.org.tr elektronik posta adresi ve 0312 582 82 82 telefon numarası vasıtasıyla yapabilmesi mümkün.

Ayrıca Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’nın http://www.guvenliweb.org.tr/ adresinde, İnternet dünyası ile ilgili olarak, genelde toplumumuzu, özelde ise çocuklarımızı, aileleri ve eğiticileri bilinçlendirme çalışmaları yapılmakta. Bu kapsamda sitede, internetin faydalarından istifade ederken internet ile evlerimize, okullarımıza, işyerlerimize kısaca hayatımızın bir çok alanına girmesi muhtemel tehlikeler ile ilgili farkındalık oluşturmak ve gereken tedbirleri almaya teşvik etmek gibi amaçlar güdülmekte.

Internet Watch Foundation kuruluşunun hazırladığı rapora göre, çocuk istismarı içeren resimlerin yüzde 50’si ABD kaynaklı. ABD’de çocuk istismarı yapan bazı sitelerin polise ihbar edildikten sonra yayından kaldırılmaları 5 yıla kadar uzayabiliyor. ABD ve Rusya’dan sonra listede Japonya, İspanya, Tayland ve Güney Kore var. Internet Watch Foundation (IWF) çocuk istismarının en çok ABD’de görülmesini internet trafiğinin en yoğun bu ülkede olmasına bağlıyor. Hızlı internet bağlantısı çocuk pornografisinin çok daha hızlı el değiştirmesini sağlıyor. Dünyanın en büyük online nüfusuna sahip ABD’de bu tip sitelere talep nicelik olarak diğer ülkelerden daha yüksek oluyor. Bu yılın ilk 6 ayında IWF, çocuk istirmarı şüphesi taşıyan internet siteleriyle ilgili 14.000 ihbar aldı. Yılın ilk 6 ayında gelen 14 bin ihbarın yaklaşık 5 bin adeti yasalara göre çocuk istismarı olarak tanımlanıyor. Gelen ihbarların 2.500’ü ABD kaynaklı, yaklaşık 730’u ise Rusya kaynaklı siteler. Kurum istatistiklerine göre, bu rakam geçen yılın aynı dönemine göde yüzde 24’lük bir artış gösteriyor. IWF CEO’su Peter Robbins, çocuk istismarına yönelik ihbarlardaki artışı, toplumdaki hassasiyetin artışına bağlıyor.

Erişimin engelenmesi sistemi, insanların hukuka aykırı olması muhtemel çocuk istismarı görüntülerine yanlışlıkla ulaşmasını engellemeyi sağlayabiliyor sadece. Günümüzde bilinen hiç bir teknoloji: belirlenmiş suçluların bahsedilen kanun dışı içeriği aramasını etkili biçimde engelleyemiyor. Bu nedenle bu türden içeriğin bizzat kaynağında yok edilmesi nihai amaç olarak hedeflenmelidir.

Çocuk istismarı yapan sitelerden birinin ilk kez 1999’da ihbar edildiği, ancak yayınını sürdürmesi nedeniyle 2006’ya dek 96 kez ihbar edildiğinin belirtildiği IWF raporunda: bu sitenin ABD ile Rusya arasında sürekli internet servis sağlayıcısını değiştirerek yayınını sürdürdüğünü ve bu sayede gözden kaçmayı başardığı vurguluyor. IWF raporu, ihbar edilen sitelerden 287’sinin polise bildirilmesine karşın en az 1 en çok 5 yıl yayın yapmayı başardığının altını çiziyor.

Internet Watch Foundation’ın verilerine göre internet kullanıcılarının yüzde 75′ine yakın bir kısmı illegal içeriği nasıl ihbar edeceğini bilmiyor. İngiltere gibi farkındalığın yüksek olduğu bir ülkede bile IWF’nin 2007 yılında aldığı ihbarların sayısı 34.781′de kaldı. Geçtiğimiz yıl illegal içeriğin rapor edilmesi için ne yapılması gerektiği konusunda bir kampanya yürüten IWF’in sitesinde bu amaçla bulunan slogan ise şöyle: “İllegal içerikle karşılaştığınız anda yapmanız gereken ihbar etmektir.”

The IWF’nin hukuk uygulaması çok çeşitli yasalara dayanmaktadır. İçtihat hukuku da bu yasalara yorumlarıyla anlam katarak ve açıklayarak katkıda bulundu. Bu sayede kolluk kuvvetlerinde ve Kraliyet Savcılık Birimi’nde yeni düşünce biçimleri ve yeni bir anlayış oluşmasını sağladı. http://www.iwf.org.uk/police/page.99.htm sayfasında özel olarak IWF’nin uygulama sahasını ilgilendiren özel olarak başlıca davaları inceleyebilirsiniz.

Bu örnek davaları da “Zararlı içeriklerle mücadelede sivil başarının adı: Internet Watch Foundation (2)” başlıklı yazımızda okuyabilirsiniz.